Wetenschappers waarschuwen: bijna de helft van het Amazone regenwoud loopt gevaar

JJanneke 15 februari 2024 07:02

Nieuw onderzoek toont aan dat tegen 2050 tot 47% van het Amazone regenwoud, ook wel bekend als 'de longen van de planeet', in gevaar kan komen door stijgende temperaturen, droogte, ontbossing en branden. Dit kan desastreuze gevolgen hebben voor het wereldklimaat.

Het Amazone regenwoud nadert een kantelpunt

Het Amazone regenwoud, essentieel voor het wereldwijde klimaat, nadert een gevaarlijk kantelpunt. Nieuwe studies tonen aan dat onze huidige omgang met het regenwoud ervoor zorgt dat het zijn status als regenwoud op lange termijn niet kan behouden. Verlies van bos op één plek kan leiden tot het verlies van bos op andere plekken door een zelfversterkende feedbackloop, of simpelweg 'kantelen'.

Het overschrijden van het kantelpunt van het Amazonegebied kan grote gevolgen hebben. Aardse drempels zoals deze zijn cruciaal; als ze overschreden worden, kunnen de temperaturen onbeheersbaar worden en kunnen er verwoestende domino-effecten optreden voor zowel ecosystemen als de mens. Dit kan leiden tot het uitsterven van koraalriffen in warmere zeeën, het ineenstorten van grote ijsplaten in Groenland en West-Antarctica, en het falen van belangrijke Atlantische zeestromen.

Wereldwijde impact van bosverlies in de Amazone

Het verlies van de Amazone heeft een wereldwijde impact. De bomen van de Amazone nemen water op en pompen miljarden tonnen waterdamp per dag uit in enorme 'vliegende rivieren'. Deze luchtborende vochtigheid is een cruciaal onderdeel van de Zuid-Amerikaanse moesson en dus essentieel voor regenval in grote delen van het continent. Daarnaast slaat het Amazonegebied als geheel koolstof op die equivalent is aan 15-20 jaar van de huidige menselijke CO2-uitstoot. Als deze koolstof vrijkomt door bosverlies, kan de opwarming van de aarde aanzienlijk versnellen.

Het internationale team van onderzoekers heeft vijf klimatologische en landgebruiksdrempels geïdentificeerd die niet overschreden mogen worden om de veerkracht van de Amazone te behouden. Deze drempels zijn: opwarming van de aarde, jaarlijkse regenhoeveelheden, intensiteit van het regenseizoen, duur van het droge seizoen en geaccumuleerde ontbossing. Voor elk van deze factoren stellen de wetenschappers veilige grenzen voor om te voorkomen dat de Amazone zijn kantelpunt overschrijdt.

Oproep tot het stoppen van ontbossing en broeikasgasemissies

Hoewel de complexiteit en omvang van klimaatkantelpunten zoals het verlies van de Amazone moeilijk te bevatten zijn, is de oproep tot actie van de onderzoekers duidelijk. Lokale en wereldwijde inspanningen moeten worden gecombineerd om het Amazonebos binnen veilige grenzen te houden. Ontbossing en bosdegradatie moeten stoppen en herbebossing moet worden uitgebreid. Bovendien moet er veel meer worden gedaan om de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd te stoppen.

Meer artikelen

Lees ook

Hier zijn een aantal interessante artikelen op andere sites uit ons netwerk.